Ik deed de deur open voor een bijna vreemde vrouw… en sindsdien slaap ik geen enkele nacht nog echt rustig

“Zijt gij nu helemaal zot geworden?” riep mijn vrouw, Leen, nog voor ik mijn jas uit had. “Ge hebt gewoon een vreemde in ons huis laten slapen terwijl ik met de kinderen bij mijn zus zat?”

Ik zei direct: “Zo was het niet, Leen. Ge doet nu alsof ik iemand van het station geplukt heb. Het was Anja van twee straten verder.”

“Een vrouw die gij amper kent,” beet ze terug. “En die volgens de wijkagent al weken in de war was. Dat wist gij toch?”

Ik wist dat. Of ja… half. Iedereen in onze buurt in Sint-Niklaas had wel iets gehoord. Dat Anja gescheiden was. Dat ze haar job in een broodjeszaak kwijt was. Dat ze achterstond met de huur van haar appartement. Dat ze soms ’s nachts door de straat liep in slippers. Ge weet hoe dat gaat. Veel praat, weinig echte hulp.

Maar die avond stond ze dus voor mij. Bibberend. Zonder jas. Ogen rood. En ze zei: “Als ik nu alleen blijf, doe ik mezelf iets aan. Ik meen dat, Wim. Ik durf niet meer naar boven.”

Wat doet ge dan?

Ik had juist de kindjes afgezet bij Leen haar zus in Temse, omdat wij zelf ruzie hadden en efkes ruimte nodig hadden. Niks spectaculairs, gewoon geldstress, de lening, onze oudste die logopedie nodig heeft, mijn uren bij de Colruyt die verminderd waren. Zo van die dingen die blijven opstapelen tot ge voor vanalles ontploft.

Ik zei tegen Anja: “Kom binnen. Alleen voor vanavond. Morgen bellen we iemand.”

Ze begon direct te wenen. Echt zo’n breekpunt. Ik gaf haar thee, een deken, liet haar in de zetel slapen. Ik heb zelfs naar 107 gebeld, zo’n crisisnummer dat de huisarts eens had vermeld voor psychische hulp, maar daar kreeg ik vooral het advies om niet alleen te laten en bij acuut gevaar 112 te bellen. 112 vond ik ineens zo groot, zo zwaar. Alsof ik haar direct ging laten oppakken. Dus ik heb dat niet gedaan. En daar begint blijkbaar alles mee.

Want om twee uur ’s nachts vond ik haar in onze badkamer, op de vloer, met Leen haar medicatiekast open. Niet dat ze iets genomen had, denk ik. Of misschien toch één pil, ik weet het nog altijd niet zeker. Ze bleef maar zeggen: “Ik wou gewoon slapen. Gewoon efkes niks voelen.” Toen heb ik wel 112 gebeld. Ambulance gekomen. Politie ook. Heel de straat wakker.

De dag erna wist half Belsele het.

Leen kwam thuis en keek eerst naar die open kast, dan naar mij. “Ge hebt onze kinderen hun huis onveilig gemaakt.” Dat kwam echt binnen. Want ja. Dat was exact mijn grootste schrik ook.

Maar ik werd kwaad en zei: “En wat moest ik doen? De deur dichttrekken terwijl iemand zegt dat ze zichzelf iets gaat aandoen?”

Leen zei: “Ge had hulpdiensten moeten bellen. Niet de redder gaan spelen. Ge zijt mijn man, niet haar opvangcentrum.”

Daar had ze ergens gelijk in. Alleen was het niet zo simpel.

Wat Leen toen nog niet wist, en wat alles erger maakte, is dat Anja mij twee weken daarvoor al eens had aangesproken aan de Delhaize. Ze wist dat ik vroeger vrijwilliger was bij Tele-Onthaal. Niet lang hoor, maar toch. Zij had dat via mijn schoonzus gehoord. Ze zei toen al dat het slecht ging. Ik had haar mijn nummer gegeven “voor als het echt nodig is”. Ik heb dat niet aan Leen verteld. Niet omdat ik iets verstoppen wou in die zin… maar omdat Leen direct zou zeggen dat ik weer iedereen probeer te redden terwijl wij zelf aan het verzuipen zijn.

En ja, daar heeft ze een punt. Mijn broer heeft jaren schulden gehad, en wie schoot er altijd voor? Ik. Mijn moeder in het woonzorgcentrum in Lokeren had extra kosten, en wie pakte weer een flexi-job? Ik. Ik heb dat ambetante in mij dat ik moeilijk nee kan zeggen als iemand in paniek is.

Toen ik eindelijk aan Leen vertelde dat Anja mij al eerder gecontacteerd had, werd ze wit. Niet eens direct kwaad. Gewoon… weg. Ze zei heel stil: “Dus ge hebt dat verzwegen. En ge laat haar dan hier binnen terwijl ik denk dat gij alleen thuis waart om af te koelen. Begrijpt ge hoe dat klinkt?”

Ik snapte dat. Echt. Zeker omdat Anja alleenstaand was en ik een man ben. Ge moogt nog duizend keer zeggen dat er niks gebeurd is, maar dat wantrouwen kruipt direct overal tussen.

Ik heb toen mijn gsm gegeven. “Lees alles maar.” Er stonden berichten in zoals: “Ik trek het niet meer” en “antwoord aub” en van mij vooral: “bel uw huisarts” en “ge moogt niet alleen blijven”. Niks romantisch. Niks dubbel. Toch niet voor mij.

Leen las alles en begon dan ineens te wenen. Maar niet om wat ik dacht. Ze zei: “Wim, ge hebt zelfs voor haar meer tijd gemaakt dan voor mij de laatste maanden.”

Dat sneed. Want weer: ook dat was niet volledig onwaar.

Ik dacht dat dat het ergste was, maar drie dagen later belde Anja haar zus mij. Boos. Dat ik mij nergens mee had moeten moeien. Dat Anja al langer opgenomen moest worden, maar dat ze telkens loog tegen hulpverlening omdat ze bang was haar zoon van veertien kwijt te raken. Haar zoon bleek al maanden niet bij haar te wonen maar bij die zus in Aalst. Dat had Anja voor de buurt verborgen gehouden alsof alles nog normaal was. Ineens begreep ik ook waarom ze zo hard zei dat ze niet alleen naar boven durfde: dat appartement was al bijna leeggehaald door de huisbaas na huurachterstal. Ze stond letterlijk op het punt om eruit gezet te worden.

En toen kwam de grootste draai voor mij. De wijkagent, die hier iedereen kent, vertelde later nogal tussen neus en lippen dat Anja die avond niet toevallig bij mij stond. Ze was eerst bij twee andere huizen gaan aanbellen. Niemand deed open. Bij mij wel. Omdat ik zogezegd “de brave” ben. Dat deed iets raars met mij. Enerzijds opluchting: ik was niet speciaal gekozen. Anderzijds voelde ik mij gebruikt. Alsof mijn zwakte gewoon zichtbaar is voor iedereen.

Anja heeft mij intussen één brief gestuurd vanuit een afdeling in Gent. Geen dramatische brief. Gewoon: “Merci dat ge de deur hebt opengedaan. Sorry voor de miserie.” Meer niet.

Leen en ik zijn nog samen, maar het is niet terug gelijk vroeger. Zij zegt dat haar gevoel van veiligheid weg is. Niet alleen door Anja, maar door het besef dat ik in crisissen dingen alleen beslis. En ik… ik voel mij schuldig in twee richtingen. Als ik haar niet had binnengelaten en er was iets gebeurd, ik kon daar niet mee leven. Maar door het wel te doen heb ik mijn eigen huis op losse schroeven gezet.

Het ergste is misschien dat ik nog altijd niet weet of ik iets moedig gedaan heb, of gewoon iets doms met goeie bedoelingen. Ik wou iemand niet laten vallen, maar ik heb daardoor misschien mijn eigen mensen tekortgedaan.

Dus ja, ik vraag het mij echt af: wat had gij gedaan in mijn plaats? Iemand binnenlaten die zegt dat ze zichzelf iets aandoet, of eerst uw eigen gezin en veiligheid vooropzetten?