“Ge kunt mij toch niet zomaar buitenzetten?” Mijn broer stond in mijn living te roepen, terwijl ik wist dat nog één nacht alles kon doen ontploffen
“Ge kunt mij toch niet zomaar buitenzetten?” riep mijn broer Glenn in mijn living, zo luid dat ik zeker wist dat de buren in onze rijwoning in Sint-Niklaas alles konden horen.
Ik had zijn sportzak al aan de deur gezet. Niet omdat ik daar fier op was. Eerder omdat ik op was. Echt op.
“Ik zet u niet op straat voor mijn plezier,” zei ik. “Maar dit gaat niet meer. Ik slaap niet meer. Ik kan zo niet blijven werken.”
Glenn lachte zo kort, zo bitter. “Amai, madam werkt op de boekhouding in Dendermonde en ineens is alles te veel.”
Dat stak. Misschien omdat het waar was dat ik de laatste weken op mijn tandvlees zat. Ik ben 39, alleenstaande mama van Noor van twaalf, ik werk voltijds, ik betaal nog altijd af op mijn huis, en sinds Glenn hier drie maanden geleden “efkes tijdelijk” kwam logeren, is alles één lange brand geweest.
Hij is mijn jongere broer. 35. Geen slecht mens. Maar chaos. Altijd chaos.
Het begon met zijn relatie die op de klippen liep in Aalst. Dan kon hij zijn huur niet meer aan. Dan was er gedoe met achterstallige betalingen. Dan die deurwaarderbrieven. Mijn ma zei: “Gij hebt tenminste plaats. Laat hem even bekomen.” En ja… wat zegt ge dan? Dat ge uw broer laat slapen in zijn auto op de parking van de Carrefour?
Dus ik zei ja. Twee weken, had ik gezegd.
Na twee weken was het: “Ik wacht nog op geld van de mutualiteit.” Dan: “Mijn interimcontract is niet verlengd.” Dan: “Er is een probleem met de bank.” Altijd iets. En ik begon alles op te vangen. Eerst eten. Dan diesel, “ik betaal u terug”. Dan een voorschot voor een afbetaling omdat hij anders met zijn gsm afgesloten werd. Kleine bedragen, denkt ge dan. Tot ge ineens ziet dat ge zelf uw spaarrekening aan het leegtrekken zijt voor iemand anders zijn leven bijeen te houden.
Het ergste was nog niet eens het geld. Het was de onrust in huis. Mijn dochter zei op een avond: “Mama, nonkel Glenn is weer raar.”
Ik vroeg: “Raar hoe?”
Ze haalde haar schouders op. “Boos en dan ineens supersorry. En hij stond in de keuken in het donker.”
Dat beeld kreeg ik niet meer uit mijn hoofd.
Ik heb Glenn daar toen over aangesproken. “Ge moet u herpakken. Noor voelt dat.”
Hij werd direct defensief. “Ik doe toch niks? Ik zit hier gewoon. Mag ik zelfs niet ademen misschien?”
En dan begint ge aan uzelf te twijfelen. Ben ik te hard? Zie ik problemen waar er geen zijn? Hij dronk ook meer dan hij toegaf, dat wist ik. Geen zatlap die op straat ligt of zo. Eerder blikken Cara die verdwijnen, een fles vodka in een sportzak, van die dingen die ge liever niet wilt tellen.
Vorige week is het echt gekanteld. Ik kreeg een melding van mijn bank. Mijn zichtrekening stond lager dan verwacht. Eerst dacht ik dat ik een domiciliëring vergeten was. Maar er waren drie overschrijvingen via Payconiq en een cashafhaling in het nachtwinkeltje aan het station. Niet gigantisch veel, in totaal iets meer dan 400 euro, maar wel geld dat ik niet had.
Ik wist direct genoeg.
“Hebt gij aan mijn gsm gezeten?” vroeg ik die avond.
Glenn keek weg. Dat deed hij altijd als hij loog. “Nee.”
“Glenn. Niet doen. Ge weet dat ik dat zie.”
Hij werd kwaad. Natuurlijk. “Amai zeg, ge beschuldigt mij hier van diefstal? Voor een paar honderd euro? Ik ben uw broer.”
“Juist daarom is het nog erger.”
Toen begon hij te roepen dat ik hem vernederde, dat ik altijd al neerkeek op hem omdat ik “mijn leven op orde” had. Dat sloeg nergens op. Als iemand weet hoe weinig perfect mijn leven is, ben ik het zelf wel.
Maar dan kwam mijn dochter de trap af. In pyjama. Helemaal verstijfd. En ik dacht: gedaan. Tot hier.
Ik heb gezegd dat hij tegen het weekend weg moest. Hij smeekte eerst. Dan zweeg hij twee dagen. Dan deed hij overdreven lief tegen Noor. Dan weer nors. Ge kent dat misschien, die sfeer waarbij ge in uw eigen huis op uw tenen loopt.
En vanavond ontplofte het dus.
“Waar moet ik naartoe?” zei hij. “Zeg dat eens. Naar het OCMW? Naar de opvang? Ge denkt dat dat zo simpel is?”
“Nee, ik denk niet dat dat simpel is,” zei ik. “Maar ik kan u hier niet meer houden.”
Hij keek mij toen aan en zei veel stiller: “Als ik buiten vlieg, komt ge misschien volgende week op mijn begrafenis.”
Ik voelde precies alle lucht uit de kamer trekken. “Zeg zoiets niet.”
“Waarom niet? ’t Is de waarheid.”
En ja… hier ga ik misschien commentaar op krijgen, maar op dat moment wist ik niet meer of hij mij manipuleerde of hulp vroeg. Misschien allebei. Dat is het ergste. Als ge iemand graag ziet en tegelijk bang van hem begint te worden.
Ik heb mijn ma gebeld. Die kwam af van Temse, in haar jas over haar nachtkleed. Ze begon direct te wenen. “Kinderen toch, kinderen toch.” Alsof wij nog twaalf waren.
En toen kwam het stuk dat ik nog altijd niet goed kan vatten.
Mijn ma wist al langer hoe slecht het met Glenn ging. Niet alleen financieel. Hij had blijkbaar maanden geleden al tegen haar gezegd dat hij paniekaanvallen had, dat hij soms dacht dat het beter was als hij er niet meer was. Zij had hem zelfs geld geleend. Veel meer dan ik wist. Duizenden euro’s. Van haar spaarboekje. Ze had mij niks gezegd “omdat ge al genoeg aan uw hoofd had”.
Ik was razend. “Dus gij wist dat en ge hebt hem toch naar hier gestuurd? Met Noor in huis?”
Ze riep terug: “Ik hoopte dat stabiliteit hem goed zou doen! Gij zijt zijn zus!”
En daar zat ineens die echte pijn. Niet alleen Glenn die te veel neemt, maar een heel familiepatroon. Altijd opvangen. Altijd verzwijgen. Altijd hopen dat liefde genoeg is als ge maar hard genoeg geeft.
Glenn begon toen zelf te bleiten. Echt, lelijk bleiten, zo had ik hem nog nooit gezien. Hij zei: “Ik heb dat geld niet gepikt om pinten te kopen. Ik had achterstal bij mijn ex voor de crèche van Mila. Ze dreigde via een advocaat te gaan. Ik wou niet dat ge wist dat ik zelfs dat niet meer kon betalen.”
Mila is zijn dochtertje. Vijf jaar. Ik zie haar bijna nooit omdat zijn regeling met zijn ex zo stroef loopt. En op dat moment verschoof er weer iets in mijn hoofd. Want ja, hij had mij bestolen. Maar een stuk van mij dacht ook: natuurlijk heeft hij zich kapot geschaamd. Natuurlijk wilde hij dat verbergen.
Dat maakt het niet oké. Maar het maakte het wel ingewikkelder.
Ik heb uiteindelijk 1712 niet gebeld of de politie of zo. Wel de huisarts van wacht, omdat ik hem niet vertrouwde met die uitspraken. Glenn is daarna meegegaan naar spoed in het AZ Nikolaas voor een gesprek. Mijn ma zit nu kwaad op mij omdat ze vindt dat ik overdreven heb en hem “gelabeld” heb. Glenn appt af en toe dat hij mij haat, dan weer dat het hem spijt.
En ik? Ik voel mij schuldig en opgelucht tegelijk. Hij slaapt voorlopig niet meer hier. Noor heeft voor het eerst in weken weer de hele nacht doorgeslapen. En toch voel ik mij een verrader. Alsof ik mijn broer heb laten vallen op het moment dat hij het slechtst zat. Maar als ik eerlijk ben: nog langer doorgaan had mij misschien ook kapotgemaakt. Mijn dochter zeker mee.
Ik weet nog altijd niet of ik te hard ben geweest of net veel te lang gewacht heb. Familie is precies soms de makkelijkste reden om alles te pikken, tot ge op een dag beseft dat ge uzelf aan het verliezen zijt. Wat zouden jullie gedaan hebben in mijn plaats?